OF: WAT JE ZEGT BEN JE ZELF

Op de terugweg van boodschappen doen rijden mijn geliefde en ik over een donkere laan met aan twee kanten eiken. Na een lang recht stuk is er een flauwe bocht waarna er licht en ruimte ontstaat door de openheid van een park aan linkerkant van de weg. Er was verder geen verkeer en toen zei ik: “Wat is het mooi stil, hè, hier!”, waarop ik als reactie kreeg: “Weet je dat je dat altijd doet hier? Kun je daar niet gewoon in stilte van genieten?”

Ik herinnerde mij dat ik dat in een eerdere blog 1) de uitspraak had gedaan:  “Als het ergens mooi stil is, maakt de opmerking Wat is het stil, hè al meer kapot dan je lief is.” Blijkbaar heb ik dus eigenschappen die ik bij anderen niet graag zie. En toen bedacht ik me dat ik wel eens de uitspraak heb gehoord dat de dingen waar je je bij anderen boos om maakt, vaak juist die dingen zijn die je zelf in je hebt. En ik vroeg me dus af of dat waar is.

Projectie

Een kort onderzoek maakt duidelijk dat het geen wet is dat je aan anderen toeschrijft waar je zelf mee zit, maar dat het wel voorkomt. In de psychologie heet dat projectie 2) waarbij sprake is van iemand met een beperkt zelfinzicht en (Van Dale:) bij zich­zelf ont­kende angsten, wensen, gevoelens of gedachten on­bewust toe­schrijft aan iets of iemand anders. Toen ik dat zo las herinnerde ik me dat ik in mijn loopbaan eigenlijk maar op één man regelmatig boos ben geweest. Hij werkte op het ministerie en bedacht daar van alles en deed allemaal eigenwijze dingen waarvan ik vond dat die thuishoorden op de afdeling waar ik werkte. Maar ik heb zelf ook wel regelmatig gehoord dat ik mij met dingen bemoeide die me niet aangingen. Daar bedacht ik dan wel meteen bij dat dat werd gezegd door schoenmakers die zelf regelmatig hun leest verlieten.

Kaatsen

En daarmee kom ik op de uitspraak: “Wat je zegt ben je zelf” (op de speelplaats door kinderen vaak aangevuld met: “met je kop door de helft, met je kop door de muur, ben je morgen lekker zuur!’). Je hoort het vaak, zelfs op het hoogste niveau. In april dit jaar noemde Giorgia Meloni, de premier van Italië, de uitspraken die Donald Trump had gedaan over de paus onaanvaardbaar. Trump reageerde meteen met de mededeling dat zij zélf onaanvaardbaar was en dat hij tot dan toe dacht dat ze moedig was, maar zich daarin had vergist. Typisch geval van jij-bakken: je kaatst direct terug zonder in te gaan op wat de ander je zegt.

Hier is niet zo zeer sprake van projectie, maar van hypocrisie. Onderzoek laat zien dat mensen hun eigen gedrag vaak milder beoordelen dan hetzelfde gedrag van anderen en dat is hypocrisie, of, met Van Dale: huichelarij, schijnheiligheid. In experimenten bleek dat veel mensen hun eigen overtreding van een eerlijkheidsnorm minder ernstig vinden dan precies dezelfde overtreding wanneer iemand anders die beging. In de bijbel sluiten ze niet uit dat de eigen gebreken nog wel groter kunnen zijn dan wat aan de ander wordt verweten. Mattheüs 7:3 suggereert dat je eerst maar zelf een balk uit je eigen oog moet halen, voordat je probeert de splinter uit het oog van je broeder te verwijderen. En deze passage brengt me meteen op de vraag: wat moet je nou doen als je boos wordt.

Zelfonderzoek

Het is zaak niet te snel te oordelen en een snel oordeel niet direct kenbaar te maken. Gewoon kijken naar waar je boos op bent, wat heeft je geraakt. Het heeft vaak te maken met beelden over jezelf. Misschien leg je jezelf beperkingen op die de ander niet aan de dag legt, je zou graag wat assertiever zijn maar durf je dat niet of je komt er achter dat je zelf toch net wat minder florissant in elkaar zit dan je dacht. In de blog Byron & Biggles 3) schreef ik over Vier Vragen die je jezelf moet stellen over beelden en overtuigingen die je in je hebt. De gestructureerde aanpak die Katie Byron heeft ontwikkeld helpt om de sluiers van de geest op te lichten.

Ten slotte: mijn eerdere blog en de opmerking van mijn geliefde maken duidelijk dat ik twee behoeften heb: stilte en tegelijk uiting geven aan mijn gedachten en gevoelens. Ik herinner me nog een bezoek aan een museum samen met mijn overleden wandelvriend en ex-collega Evert. We liepen samen langs een schilderij en ik zei: “Wat mooi, hè?”, waarop hij zei: “Wil je dat niet meer doen!” Ik ben toen maar een andere route door het museum gaan volgen.

==================================================

TE DOEN

Vandaag de technieken 7 en 8 van de 112 soetra’s van de Vigyaan Bharava Tantra. Deze twee zetten de verbeeldingskracht aan het werk.

7. Stel je van de klinker “a” het letterbeeld voor, daarna de klank van die letter en laat die klank dan langzaam verdwijnen tot er alleen een subtiel gevoel overblijft; doe dat daarna ook voor de letters e, i, o en u. Wees vervolgens vrij. 4)

Letters staan symbool voor klanken en die klanken gaven, bij mens en dier, oorspronkelijk een gevoel weer. Wij hebben inmiddels klanken aaneengeregen en daar woorden van gemaakt. Woorden als zodanig zijn klankreeksen die voor iets anders staan, het zijn etiketten. In deze techniek brengen we vanuit de letters, klinkers in dit geval, de klank en het oorspronkelijke gevoel weer terug.

8. Aandacht tussen de wenkbrauwen, laat de geest zijn vóór de gedachte. Laat de vorm vullen met adem-essentie tot de kruin van het hoofd en vandaar neerdalen als licht.

Doe je ogen dicht en richt je ogen en je aandacht op de plek tussen de wenkbrauwen. Het kan dan gaan lijken of je gedachten op een afstand blijven of, zoals ik zelf heb ervaren, dat ik met de gerichtheid op de plek tussen de wenkbrauwen onder mijn gedachten doorging. Misschien ervaar je ze op een afstand, maar laat je je er niet door meenemen ze je niet mee. Als je deze eerste stap onder de knie hebt, kun je het tweede deel daaraan toevoegen. Stel je daarin voor dat er kleine lichtstraaltjes of regendruppeltjes vanuit je kruin naar beneden dalen.

_____________________________

1) Zie de blog https://dewereldenvanjan.blog/2023/10/22/43-wat-is-het-stil-he/

2).Robert R. Sears onderzocht al in 1936 projectie in Experimental Studies of Projection: I. Attribution of Traits. Eerder schreven onder meer Freud en Jung al over dit verschijnsel.

3)De vier vragen zijn: Is het waar? Kun je absoluut zeker weten dat het waar is? Hoe reageer je, wat gebeurt er, wanneer je die gedachte gelooft? Wie zou je zijn zonder die gedachte? Zie de blog https://dewereldenvanjan.blog/2023/12/10/50-byron-biggles/ . Bron: Byron Katie. Vier vragen die je leven veranderen. De Boekerij bv Amsterdam. 2002

4)De tekst in het sanskrit luidt: “Devi, stel u de sanskritletters in deze met honing gevulde brandpunten van bewustzijn voor, eerst als letters, etc. “. Het gaat daarbij om twaalf klinkers die, met de bijbehorende klank, elk een verbinding hebben met een chakra (energieknooppunt). De techniek is echter prima bruikbaar met letters uit ons eigen alfabet.

Foto: Jan

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Reacties zijn van harte welkom; die kun je hieronder plaatsen (dat is niet mogelijk vanuit Linkedin); privé-reacties naar Jan kun je sturen naar koetjwm@gmail.com.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor toezending van nieuwe berichten, je kunt ook een mailtje naar koetjwm@gmail.com sturen. Op http://dewereldenvanjan.blog kun je ook alle voorgaande berichten bekijken.

Berichten die je leuk of interessant vindt kun je uiteraard gewoon doorsturen naar familie, vrienden en kennissen.