BOEDDHISTISCHE EN 21-E EEUWSE INZICHTEN IN DE WERKING VAN DE GEEST

Dit is de eerste blog in een serie van negen over de werking van de geest volgens de psychologische inzichten van Boeddha en die van deze tijd. In deze reeks beschrijf ik welke inzichten Boeddha 2500 jaar geleden in de wereld heeft gebracht met daarbij de belangrijkste vraag of die ons nu nog kunnen helpen in het leven van alledag, als we kijken naar wat de wetenschap van nu daarover zegt en wat we (“Jan en alleman”) allemaal van dag tot dag ervaren.

We kennen het Boeddhisme van glimlachende monniken, mantra’s zingen, strenge zenmeesters en vooral van de Boeddha-beelden ….

Die Boeddhabeelden hebben de tuinkabouters uit de tuincentra en de tuinen verdrongen, maar zijn ook op de vensterbanken vaak te zien in de plaats van de geraniums. Op TV en op reizen waarin we de cultuur willen snuiven van verre gebieden komen we tempels tegen met gouden Boeddhabeelden, gongen en bellen, waar indrukwekkende, maar onbegrijpelijke ceremonieën worden uitgevoerd door rijkelijk uitgedoste monniken.

… maar die beelden moeten we in deze serie allemaal vergeten. 

Vanaf de eerste aflevering van de berichten uit de werelden van Jan .. en alleman ben ik op zoek naar hoe het nou eigenlijk in elkaar zit. Hoe wij de wereld ervaren en hoe wij op alles buiten ons reageren en hoe dat wordt bepaald door wat en hoe we waarnemen, welke emoties daarbij worden opgeroepen en hoe ons denken in elkaar zit: de werelden van het waarnemen, het voelen en het denken. 

Gautama Siddharta, later de Boeddha, stelde die vraag ook, toen hij geconfronteerd werd met de droefenis die hij aantrof en waarbij hij constateerde: alles is lijden. Hij was in zijn jonge jaren nooit buiten geweest en had een zorgeloos, luxe leventje geleid totdat hij daarvan helemaal genoeg had en naar buiten ging. Hij schrok heel erg van wat hij daar aantrof: ziekte, dood, gebrek en overal mensen die het niet naar hun zin hadden, ongelukkig waren.

Wat volgde was een periode waarin hij vrede in zichzelf probeerde te vinden. Dat heeft hij jaren gedaan door te leven als bedelaar, yoga-beoefenaar en zichzelf uithongerende bos-asceet. Hij ging dus van het ene uiterste, die grote luxe, naar het andere uiterste. Maar zonder succes.

Uiteindelijk besloot hij onder een boom te gaan zitten en hij nam zich voor daar pas weer onder vandaan te komen als hij de oorzaak van het lijden had gevonden en ook hoe de mens weer van het lijden kon worden verlost. En hij vond die verlossing bij zichzelf en zou daarna ook anderen de weg daarheen wijzen.

In de volgende aflevering  geef ik een beschrijving van zijn bevindingen. In de afleveringen daarna worden die toegelicht en worden zij aangehouden tegen onze dagelijkse ervaringen en wetenschappelijke inzichten van de 21^e eeuw, 2500 jaar later.

Op deze manier kunnen we zien of en zo ja welke betekenis die oude leer voor ons kan hebben.

Misschien symboliseert dit Boeddha-beeldje die benadering. Het staat in ons toilet, herinnert ons aan de waarde van stilte, maar heeft ook een papieren muts op die gebruikt kan worden als de toiletrol plotseling op blijkt te zijn en we bewaren daar ook een reserve stukje zeep.

Deze eerste aflevering sluit ik af met een verhaal dat verteld wordt over Hakuin die van 1686 tot 1769 in Japan leefde en als één van de grootste zen-leraren van Japan wordt gezien.

“Is dat zo?’

Zenmeester Hakuin werd door zijn buren geprezen als iemand die een rein leven leidde.

Naast hem woonde een knap meisje, waarvan de ouders een kruidenierswinkel hadden. Plotseling ontdekten haar ouders dat het meisje zwanger was.

Ze werden er erg kwaad om. Het meisje wilde niet verklaren wie de man was die haar zwanger had gemaakt, maar toen het kind werd geboren, noemde ze tenslotte de buurman, zenmeester Hakuin als de vader. Woedend gingen de ouders naar de meester en brachten hem het kind. Het enige dat hij daarop zei was  ”Is dat zo? Ben ik de vader?”

Hakuin verloor door deze beschuldigingen zijn goede naam, maar dat deerde hem niet en hij zorgde erg goed voor het kind; gaf het melk en al het andere dat het nodig had en dat kocht hij gewoon bij zijn buren.

Maar na een tijdje kon het jonge moedertje het niet langer uithouden. Ze vertelde haar ouders de waarheid: de echte vader van het kind was een jongeman die op de vismarkt werkte. Onmiddellijk gingen de moeder en de vader van het meisje naar Hakuin; zij vroegen hem om vergeving, putten zich uit in verontschuldigingen en vroegen het kind terug. Hakuin was bereid het af te staan. Toen hij ze het kind teruggaf zei hij alleen maar: “Is dat zo? Ben ik niet de vader?”

____________________________

Afbeelding Boeddha met telefoon: Pixabay buddha-8521794_1920

Afbeelding Hakuin: Pexels-teddy-7300470

Boeddha op toilet: foto Jan

O O O O O O O O O O O O O

Heb je vragen of opmerkingen over deze blog, aarzel dan niet te reageren. Je kunt mij, Jan Koet, via mail bereiken op koetjwm@gmail.com.

Je kunt ook reacties achterlaten via de knop hieronder; die reacties kunnen ook voor anderen zichtbaar zijn. NB Die knop werkt niet wanneer je dit bericht leest op Linkedin.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor toezending van nieuwe berichten, je kunt ook een mailtje naar koetjwm@gmail.com sturen. Op http://dewereldenvanjan.blog kun je ook alle voorgaande berichten bekijken.

Berichten die je leuk vindt kun je uiteraard gewoon doorsturen naar familie, vrienden en kennissen.