OVER DE FASEN VAN DINGEN DOEN

Ons leven wordt gevuld door dingen doen en zelfs als we niets doen heeft dat een werkwoord: ontspannen.  En alles wat we doen heeft een begin, dan gaan we meestal door en aan alles komt een einde. En dat geldt voor korte klusjes als je aankleden of gaan eten tot en met het aangaan van relaties die tot ver na een diamanten huwelijksjubileum stand kunnen houden.

Vandaag een korte verkenning van de drie fasen.

Beginnen

Om te beginnen twee uitspraken over het beginnen: “Bezint eer ge begint”  en  “Alle begin is moeilijk”.

Dat bezinnen moet natuurlijk gebeuren als niet meteen duidelijk is wat je precies wil en hoe je dat moet aanpakken. Neem bijvoorbeeld het idee van het isoleren van het dak van je huis. Je wil dan eerst weten hoe dat zou moeten, hoeveel dat gaat kosten en wat het je bespaart. Kortom, je maakt een plan. Dat is je eerste klus, voordat het echt gaat beginnen. Of niet gaat beginnen, want bijvoorbeeld te duur.

De bekende, ten onterechte aan Pipi Langkous toegeschreven, uitspraak: “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan” staat natuurlijk haaks op het bezinnen vooraf én het gegeven dat iets wat nog nooit eerder gedaan is, moeilijk is, maar dat merk je pas in de fase van het doorgaan. Het programma “Mijn man is klusser” laat zien dat veel mensen iets over zichzelf geloven wat Pipi Langkous nooit heeft gezegd.  

Het afgelopen jaar ben ik de term “procrastinatie” een paar keer tegengekomen. En dat staat gewoon voor: uitstelgedrag. En dat gedrag pakt dubbel negatief uit: je ziet al op tegen een klus én je bent ontevreden over jezelf omdat je die steeds uitstelt.

Ik heb op internet gekeken naar tips voor mensen die echt last hebben van dat uitstelgedrag. Het waren zoveel sites en zoveel tips, dat als je toch al moeite hebt met ergens aan beginnen, meteen zult denken: nou, die tips die lees ik later nog wel een keertje.

Mensen die in een flinke burn-out zitten krijgen het soms helemaal niet voor elkaar. Ik heb wel een voorbeeld gezien van een burn-outpatiënt die samen met iemand anders de lunch zou voorbereiden, maar niet verder kwam dan staren naar broodjes en beleg zonder enig idee van actie. De tips op internet konden daar niets betekenen.

Maar, als het begin er is, is het alleen maar een kwestie van doorgaan.

Doorgaan

Er is een plan, een idee en er is begonnen.

“Rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan”.

Dat kennen we natuurlijk allemaal van Herman van Veen, zoals in 2021 nog, in een prachtige uitvoering met Ogene en twee orkesten (en een rapper).

Opzij, opzij, anderen moeten wijken, zij zijn zelf dus sowieso het belangrijkst. En waarvoor dan?  Het doet me denken aan die Duracell-konijntjes die veel langer met dezelfde doelloosheid bewegen dan de beestjes zonder Duracell. Misschien is juist dat doelloze jachten waar Herman van Veen de vinger oplegt en dat we daardoor voor het bereiken van ons doel de aandacht voor de omgeving helemaal opzij zetten.

Hoe anders dan in Opzij, Opzij, Opzij is het “Wij zullen doorgaan” van Ramses Shaffy  (hier met een enthousiast koor):

Hij wil dat ze samenzijn, gaat door, ook in een loopgraaf zonder licht en ze zullen doorgaan. En als ze stil staan is dat om weer door te gaan. Je voelt de innerlijke noodzaak, de kracht, de persoonlijke strijd die hij (en die ander) voeren tot ze samen zijn. Bij Herman van Veen ging het om anderen van hun verwijderd te krijgen om door te kunnen gaan, die moeten opzij, bij Ramses juist om bij elkaar te komen, dichtbij.

Bij doorgaan is het vaak de behoefte aan regelmaat en vertrouwdheid die mensen ertoe bewegen elke dag een vaste structuur te hanteren, bijvoorbeeld elke ochtend eerst douchen vóór het standaardontbijt, jaren naar het zelfde werk gaan en elke avond het Acht-uur-journaal kijken. Er is niet een doel ver weg, maar de wens voor een tevreden verloop van het leven van dag tot dag. 

Anderen hebben juist een doel gedefinieerd waar ze jaren alles voor opzij zetten en waar hun wereld in elkaar stort als het doel dan, bijvoorbeeld door een scheve schaatser, niet bereikt wordt.

Stoppen

Er zijn twee situaties met stoppen: je stopt als je klaar bent of je houdt er eerder mee op. En misschien wil je stoppen, maar kan dat niet.

Als je klaar bent met iets, is stoppen logisch. Bij de meeste klussen is er een kort moment van tevredenheid en dan vragen de volgende klussen je aandacht. Maar als je eerder stopt dan je eigenlijk van plan was 1) of eerder stopt dan wat anderen van je verwachten, dan zit er vaak een negatieve klank bij, of het nu over werk, relaties of gewoontes gaat. Ik heb een paar keer moeten stoppen met werk voor een aantal weken omdat het me teveel was. En het moeilijkste was daarbij het moeten toegeven, voor collega’s en voor mijzelf, dat iets me teveel was.

Als je een baan hebt, maar het werk bevalt je niet meer, dan je zou wel een andere richting op willen gaan. Deze week kwam een rapport uit over de moeite die 65-plussers hebben om een (andere) baan te krijgen, er is sprake van leeftijdsdiscriminatie 1). Maar dat begint al als je tegen de 50 loopt. Dan blijf je dus zitten want je komt elders niet aan de bak. En er is natuurlijk de bekende uitspraak: “Je weet wat je hebt, maar niet wat je krijgt”.

Werk, relaties, sporten, gewoontes, niets is voor eeuwig en aan alles komt een eind. Elk beëindigen betekent per definitie een nieuwe situatie. Opgeven kan betekenen dat een te zware last van je schouders wordt genomen. Vorige week las ik een recensie over een boek van de Amerikaan Adam Philips over opgeven. 2)  Hij legt de nadruk op de positieve kanten van het “opgeven”, vooral door de kansen die alternatieven kunnen bieden; omstandigheden kunnen in de loop van een klus namelijk veranderen, waardoor een switch per saldo gunstiger kan uitpakken.   

En nu stop ik. Omdat ik de 1000 woorden al heb overschreden. Dus ben ik er helemaal klaar mee.  

Naschrift: Deze week werd bekend dat één van de grootste projecten ter wereld wordt gestaakt:  Elon Musk, die ”On giving up” vast heeft gelezen, stopt met zijn plan om een kolonie op Mars op te richten. Hij zal de voordelen van het opgeven waarschijnlijk hoger ingeschat hebben dan de nadelen. Mooi dat juist volgende week in “De werelden van Jan” het langverwachte bericht verschijnt over Marx, Musk, Monopoly en Meer.

______________________

1. Bekend werd de uitdrukking Nooit Opgeven Altijd Doorzetten doordat er tot 1912 een voetbalclub zo heette, maar die club heeft zijn eigen leus ter zijde geschoven om samen te gaan met een andere club. Samen gingen ze verder onder de naam Noad Advendo Combinatie, thans bekend als NAC Breda (waarbij NAC moet worden uitgesproken als Nak)
2.  Onderzoek door het Nationaal Seniorenpanel van ouderenorganisatie ANBO-PCOB onder 65-plussers.  
3. Adam Philips. On Giving Up. 2025

Afbeelding: foto’s van pexels, runffwpu-12698213, szafram-19148582 en olly-3760259

---

O O O O O O O O O O O

Reacties zijn van harte welkom; openbare reacties kun je hieronder plaatsen; privé-reacties naar Jan kun je sturen naar koetjwm@gmail.com.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor toezending van nieuwe berichten, je kunt ook een mailtje naar koetjwm@gmail.com sturen. Op http://dewereldenvanjan.blog kun je ook alle voorgaande berichten bekijken.

Berichten die je leuk vindt kun je uiteraard gewoon doorsturen naar familie, vrienden en kennissen.