OVER BINDING EN ONTBINDING

In de jaren zestig en zeventig vonden grote veranderingen plaats in de maatschappij, zo ook in het studentenleven. En als je het over het studentenleven hebt, bedoel je meestal niet een leven dat bestaat uit studeren, maar gaat het over het zijn van student. In de jaren dat ik studeerde heb ik die veranderingen aan den lijve meegemaakt.

Op aanraden van mijn oudere broer heb ik mij aan de start van het eerste studiejaar, ik ging economie studeren, meteen aangemeld bij de Katholieke Studentenvereniging Sanctus Thomas Aquinas (of gewoon: Thomas) in Amsterdam, met een eigen sociëteit en eetgelegenheid op nummer 80 van de Vondelstraat en ik ben daar tot aan het einde van mijn studie lid van geweest.

Introductietijd

Ik kwam bij Thomas binnen in 1965 samen met ik denk zo’n 150 “nuldejaars”; je moest eerst de introductietijd door en dan pas werd je, als je als lid werd toegelaten, “eerstejaars” genoemd. Hoewel de ontgroening officiëel was afgeschaft in 1964 was het toch spitsroede lopen in de bar wanneer de nuldejaars in de introductieweken werden losgelaten op de aanwezige ouderejaars. Ik had lang haar, was Beatlesfan, maar wist ook dat je maar het beste kon zeggen dat je liefhebber was van “klassieke muziek en goede jazz”. (Nu vertel ik echt aan iedereen, zoals vorige week, dat ik groot fan ben van de symphonic metal band Nightwish met onze eigen Floor Jansen als leadsinger.) Gelukkig waren er niet alleen mensen die de “feuten” graag vanuit de hoogte toespraken en zo had ik bijvoorbeeld een leuk gesprek met Ivo de Wijs over Yesterday van de Beatles. Na een week of vier werden bijna alle nuldejaars via een inwijdinsceremonie en na een gevecht op het Museumplein om een biervat met de nieuwelingen van het Amsterdams Studentencorps officieel lid van Thomas.

Borrelen

Samen met vijf anderen werd ik gevraagd om lid te worden van het dispuut Phrixos 1), één van de rond twintig clubjes binnen de vereniging. Van een inauguratie bij Phrixos kan ik me niets meer herinneren. Of was dat die keer dat we op een zondagochtend naar moeilijke muziek moesten luisteren op de Plantage Parklaan? Phrixos was voor mij de dinsdagavond in de Oude Herbergh in de Handboogstraat van 23.00 tot 02.00 uur. In het eerste jaar werd er ook nog wel geborreld op vrijdagmiddag in de Pieper op de Prinsengracht, maar dat hield snel op. Die dinsdagavond was ik er altijd bij en de meesten van mijn jaargenoten ook. Het eerste jaar zagen we ook nog altijd wel een paar ouderejaars, maar daarna kwamen die oudere leden niet meer opdagen.

We hebben het met dat clubje toch nog behoorlijk lang uitgehouden. Naast het kroegbezoek hebben we een “TV-schaatsweekend” gehad in 1966-’67 (Kees Verkerk wereldkampioen), waarbij iedereen op bezoek was bij Marga, mijn vriendin van dat moment op de Nassaukade en we hebben een mooie TV-voetbalavond gehad bij Peter van Bueren thuis, de beroemde Europacup-wedstrijd Ajax – Liverpool in de mist. Maar het wekelijkse borrelen was toch de basis.

Los van het gevestigde

Ondertussen groeide het studentenverzet, waren er de protesten tegen de Amerikaanse acties in Vietnam en ontstond in Amsterdam de Provo-beweging, ludiek en anti-establishment, die later als Kabouterbeweging zelfs in de Amsterdamse gemeenteraad een vertegenwoordiger had (Roel van Duijn). Al vrij snel werden de provo’s met zogenaamde “happenings” op het Spui internationaal bekend. Wij maakten in onze introductietijd al zo’n happening mee met Robert-Jasper Grootveld, de “anti-rookmagiër”, op de zolder-verdieping van het verenigingsgebouw. Een dispuutgenoot, die bij mij achter op de brommer zat, kreeg later een steen in zijn handen geduwd van de provo Rob Stolk met de opdracht om die door het raam van het Amerikaanse consulaat te gooien (opdracht geweigerd) en we reden rondjes, samen met veel Lelijke Eenden, op de rotonde vóór het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg om met veel lawaai duidelijk te maken dat Hans Tuynman, ook een – voor mij overigens onbekende – provo, vrij moest”

De verschillen in politieke en maatschappelijke opvattingen binnen de Phrixos-actieven waren heel groot, ik denk dat we een communist, een anarchist en een VVD-er in die kleine groep hadden. Tegelijkertijd bleek dus dat er ook geen binding meer was met de oudere Phrixosleden, geen binding met de moedervereniging Thomas en ook niet meer met de RK kerk. En daar kon een uitbundige lustrumviering van het dispuut in Volendam, met optreden van de popgroep “The Men of Zen” 2) en met achterlating van de nodige onbetaalde rekeningen, ook geen verandering in brengen.

Yoko Ono

Na een paar jaar verhuisde Thomas van de Vondelstraat 80 naar de Herengracht nr 88 (“H88” ging het gebouw heten) en verhuisden de dinsdagavond-bijeenkomsten van de Oude Herbergh naar Café De Prins op de Prinsengracht. Er hadden zich inmiddels ook enkele niet-Phrixieden bij ons gevoegd en de actieve Phrixos-kern was teruggebracht naar drie of vier man. Maar toen mijn inmiddels burgerlijke bestaan zich niet meer met nachtbraken liet verenigen – ik was inmiddels getrouwd met Thea, een werkende vrouw – deed ik niet meer mee en kwam later de door haar als oude-mannen-club aangeduide groep niet meer als zodanig bij elkaar. Thea werd dan ook wel “de Yoko Ono van de oude-mannen-club” 3) genoemd. Maar net als bij de Beatles heeft niemand Phrixos verlaten:  “I didn’t leave the Beatles. The Beatles have left The Beatles, but no one wants to be the one to say the party’s over” (Paul McCartney). 

Borrelen én zingen

Inmiddels ben ik al lange tijd lid van een andere mannenclub: het Koninklijk Haarlems Mannenkoor Zang en Vriendschap (van 1830) 4), ook met een eigen gebouw, en met een gezellig samenzijn na de repetities, dat mij heel vaak aan mijn studiejaren doet terugdenken en waar ik me thuis voel, zoals ik dat bij Thomas en Phrixos ook lange tijd heb ervaren.

Maar nu ik dit opschrijf realiseer ik me wel dat de basis, het gemeenschappelijke, bij een koor het samen zingen is en dat een dergelijke stevige basis, de reden van bestaan, die groepsleden bindt, achteraf gezien bij Thomas en Phrixos in die laatste jaren niet meer aanwezig was. De naam van ons koor, Zang en Vriendschap, geeft mooi weer dat het één niet zonder het ander kan (we zeggen wel “Het gaat natuurlijk om de zang, maar zonder vriendschap wordt het niets”) en daarom werken we steeds weer opnieuw met elkaar en met plezier toe naar prachtige concerten en doet het koor dat al bijna 200 jaar. En we borrelen. Maar pas ná het zingen.

_____________

1)Phrixos is vernoemd naar een figuur uit de Griekse mythologie die door een gouden ram gered is uit de voltrekking van een doodvonnis. De ram was voor Phrixos het symbool.

2)Hair door de NL popgroep Zen :

3)Het starten van de relatie van John Lennon met Yoko Ono wordt door velen als het begin van het einde van The Beatles gezien.

4)Zie voor meer info: zangenvriendschap.nl. Kom gerust eens langs op een maandagavond, we repeteren vanaf 19:45 uur. En kun je niet zingen, dan leren we je dat wel.

O O O O O O O O O

foto: pexels

Reacties zijn van harte welkom; openbare reacties kun je hieronder plaatsen; reacties naar Jan kun je sturen naar koetjwm@gmail.com.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor wekelijkse toezending; je kunt daar ook alle voorgaande berichten bekijken.