OVER HET GEMAK VAN NIEUWE DINGEN

Het is natuurlijk de gewoonste zaak van de wereld, dat vliegen. Er zit wel een luchtje aan, maar dat is niet het onderwerp van dit bericht. Het gaat over mijn houding tegenover spullen, faciliteiten en diensten die mij persoonlijke gemak beloven en ik dacht altijd dat ik tot de groep behoorde die vernieuwingen snel oppakt. Mijn ervaringen afgelopen week met een vakantievlucht naar Portugal die ik zo zal delen brachten mij bij de vraag of ik eigenlijk ooit wel een “early adopter” ben geweest. Die term komt van Everett Rodgers 1) die keek naar de levensloop van een product en wat voor klanten daar dan gebruik van maken in de levenscyclus van zo’n product. Hij onderscheidt vijf groepen die achtereenvolgens het product willen hebben: de innovators, de early adopters, de early majority, de late majority en de laggards (achterblijvers). 

Muziek

Ik ga even heel ver terug. Een middelbare school-vriendje, we waren allebei 14 jaar denk ik, kwam met het idee om een kristalradio te maken. We kochten spullen bij Aurora in de Vijzelstraat in Amsterdam en betaalden elk 12 gulden. Met wat solderen en een oortelefoontje eraan hadden we allebei een eigen radio met een tekendoos als behuizing. En ik was snel met achtereenvolgens een echte radio, een stereo-platenspeler, een viersporen-bandrecorder en een cassetterecorder. Alles voor de muziek natuurlijk. 

Gemak opgedrongen

Op mijn werk ben ik heel veel met automatisering bezig geweest. Maar niet in het persoonlijk gebruik. Ik werd programmamanager digitale dienst, maar toen dat met een grote vergadering van start ging was ik de enige inleider die het nog met sheets en een overheadprojector deed, terwijl al die anderen gladde Powerpoint-presentaties lieten zien. Ik vond dat maar niks, keek er ook een beetje op neer, maar moest er voor het vervolg toch aan geloven. En ik denk nu, achteraf, dat ik daar geen goede beurt heb gemaakt. Een mobiele telefoon werd mij ook min of meer opgedrongen: “Je bent niet goed bereikbaar”, zei de secretaresse, “hier is een mobiele telefoon”. Ik was niet echt bezig met vernieuwing van de kantoorfuncties en mijn eigen gebruik daarvan. 

In de 15 jaar daarna werd al het werk op kantoor met de computer gedaan en kon ik ook van huis uit werken met intensief telefoon- en mailcontact met kantoor. Maar dat was ook gewoon noodgedwongen. En nu gebruik ik social media en heb ik al mijn gegevens in de “cloud”, bereikbaar via laptop, desktop en telefoon. Maar ik merk wel dat ik er steeds minder goed tegen kan als er iets mis gaat, als ik de weg kwijt raak, met paniek als ik denk dat ik belangrijke gegevens of het werk van de afgelopen uren kwijt heb gemaakt, etc. Gelukkig heeft mijn zoon meestal de problemen binnen 2 seconden opgelost waar ik uren mee heb gezeten.

Papierwerk 

En nou dat vliegen. We zijn heen gevlogen met Transavia en terug gaan we met Easyjet. Allebei de maatschappijen hebben verschillende spelregels voor de bagage. We (mijn geliefde en ik) zijn wel uren bezig geweest om dat precies uit te zoeken, vooral omdat je soms twee stuks handbagage mee mag nemen zonder bijbetaling, maar dat zou dan weer afhangen van de plaats in het vliegtuig, je stoelnummer dus. We hadden van alles geregeld, maar toen kregen we de mededeling dat er een ander vliegtuigtype zou worden gebruikt, konden we weer opnieuw beginnen. 

Wat fijn, dacht ik, we kunnen al tevoren inchecken en een boardingpass produceren. Ik heb uren gezocht naar mijn ticket om die uit te printen. Ik werd ook hiervan helemaal radeloos. Maar dat bleek dus uiteindelijk helemaal niet meer nodig. Je hoeft alleen maar met de boardingpass op je telefoon of geprint naar het vliegveld. Het is mij niet gelukt de boardingpass netjes op mijn telefoon te krijgen, dus we zijn met vier prints op stap gegaan. 

Ruimbagage

Het volgende was op Schiphol, het afleveren van de ruimbagage. Er stonden tientallen gelegenheden om dat zelf te regelen, de Selfservice bagage drop-offs. Wij passeerden ze snel, want ik had dat nog nooit gedaan en er is bij mij een soort afhouden: ik word al zenuwachtig als ik ernaar kijk. Van nieuwsgierigheid die de mens zover heeft gebracht als waar we nu zijn merk ik dan even niets. Bovendien deed die rij drop-off plaatsen naast elkaar me denken aan een urinoir, waar iedereen kan zien wat je aan het doen bent en hoe lang je er over doet. Maar bij de handmatige incheck- en afgifte balie stonden zestig mensen die moesten worden geholpen door één medewerkster. Wij lieten ons toen snel overtuigen door een dame die ons op dwingende wijze wees op de door ons eerder afgewezen gelegenheden waar we zelf die koffer kwijt konden. En dat hebben we voor elkaar gekregen in vijf helder omschreven stappen.

Goede manieren

En toen de veiligheidscontroles. Bekend werk, alles moest op de lopende band worden gelegd: truien, tassen, computer en telefoon. En ik moest mijn riem afdoen. Maar anders dan ik gewend was moest ik die in mijn hand houden. Ik liep naar het poortje van de bodyscan en de vrouwelijke beveiligingsmedewerker daar stak haar hand uit en ik gaf haar direct de mijne, die zij accepteerde maar meteen ook maakte ze me duidelijk dat zij niet mijn hand wilde hebben maar mijn riem. Nadat ze me in een juiste positie voor de scan had geplaatst en daarna gefouilleerd, kreeg ik mijn riem terug en gaf ik haar ten afscheid weer een hand, die zij wederom accepteerde. Goed gemanierd personeel daar. Aan het eind van de loopband werd mijn laptop gecontroleerd en de controleur gaf hem na controle terug met een “Goede reis”. Ik zei “Van hetzelfde”, maar dat was wel een slip of the tongue, die ons beiden toch nog een glimlach bezorgde. En dat waren bij het hele proces de enige menselijke contacten. En meteen ook het leukste deel ervan. 

Achter aansluiten

Ik moet dus bekennen dat ik helemaal geen early adopter ben en zeker geen innovator, die een hele nacht in de rij staat om de volgende dag als eerste een nieuwe iPhone-versie te krijgen. Ik zou bijna zeggen: laat mij maar lekker met rust met je nieuwste spulletjes en als ik het echt nodig heb sluit ik me wel aan bij de rij achterblijvers. 

_____________

1) Rogers, E. M.. Diffusion of innovations (1e druk 1962)

O O O O O O O O O O O

Foto: Jan vanuit vliegtuig op taxibaan Schiphol

Reacties zijn van harte welkom; openbare reacties kun je hieronder plaatsen; reacties naar Jan kun je sturen naar koetjwm@gmail.com.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor wekelijkse toezending; je kunt daar ook alle voorgaande berichten bekijken.