OVER GELD

Amnesty

Afgelopen week was er de jaarlijkse collecte voor Amnesty International en ik heb daarvoor weer gecollecteerd. Ik weet niet meer hoe dat is ontstaan een paar jaar geleden, ik had ook nooit eerder gecollecteerd. Wel kan ik me herinneren, het moet rond 1980 geweest zijn, dat een enthousiaste collega, het was Harry Haverkamp, vertelde dat hij de avond daarvoor met een groep mensen brieven aan het schrijven voor het respecteren van mensenrechten overal op de wereld. Maar dat heeft mij destijds niet in beweging gebracht totdat ik vele jaren later benaderd moet zijn geweest met een verzoek dat ik niet kon weigeren.

Inmiddels is mij duidelijk geworden dat over de hele wereld zo’n 10 miljoen mensen doneren aan Amnesty en dat er duizenden mensen actief zijn, maar het beeld van met muntgeld rammelende collectebussen moet wat worden bijgesteld. Veel mensen bij wie ik aan de deur ben gekomen hebben geen geld in huis, of zeggen dat ze dat niet hebben, waarop ik dan trots kan melden dat ze ook met de QR-code kunnen betalen die op de bus staat geplakt.

Maar er is ook een bankrekening waar je eenmalig of periodiek op kunt storten, bijvoorbeeld voor de mensen die de collectant deze week gemist hebben, via deze link Jouw donatie aan Amnesty geeft mensen vrijheid of je gebruikt de QR-code in de afbeelding boven. En als je denkt: ik heb nog ergens een bitcoin liggen, dan zullen ze die Amnesty ook wel fijn vinden. Er is een speciaal contact op de website voor mensen die grote bedragen willen doneren.

Dat je Amnesty ook met cryptomunten blij kunt maken brengt me op het volgende.

Bloembollen

In de 17^e eeuw werden Nederlandse tulpen populair, de mooiste exemplaren gingen naar het Franse hof. Er werd gehandeld op verschillende beurzen, zoals Haarlem, Hoorn en Amsterdam. De prijzen liepen steeds meer op tot wel 4000 gulden per stuk. (Dat was dan voor de décolleté van een Franse edelvrouw die vooral die mooi gestreepte tulpen zo mooi vond, niet wetend dat dat een gevolg was van een virusziekte van de plant).

Eind 1636 werd de mogelijkheid gecreëerd om ook al bollen te kopen die nog in de grond zaten. Er waren honderden handelaren en die gingen tegen elkaar opbieden tot belachelijk prijzen. Maar in februari 1637 bleven in Haarlem (jazeker) de kopers weg en een paar dagen later stortte de hele handel in Holland in.

Nederland heeft vele uitvindingen op zijn naam 1), maar is ook bekend als het eerste land waar zo’n speculatiebubbel plaatsvond, die wereldwijd in de wetenschappelijke literatuur over economische geschiedenis wordt beschreven onder de benaming Tulpenmanie. 2)

Crypto’s

Cryptomunten bestaan alleen maar in de computers van een aantal aanbieders, waarvan Bitcoin de grootste is. Bitcoin heeft een beperkt aantal munten gecreëerd: er zijn er 20 miljoen en dat blijft zo. De waarde wordt uitsluitend door vraag en aanbod bepaald. En naarmate meer mensen denken: “Hé, dat is leuk, dat ding was eerst minder dan een euro waard en nu 62.000, dat wil ik ook wel, dus kopen dat ding!”, stijgt de prijs verder en wordt zijn verwachting direct ingelost. Dat gaat nu al een tijdje goed, nou ja, een dipje een paar weken geleden, toen de waarde bijna halveerde.

Maar er zullen ook mensen zijn die denken: “Wat zit daar dan eigenlijk aan waarde achter die bitcoin? Wat heb ik voor dat geld eigenlijk gekocht?”  Het antwoord bij goede beschouwing is: “Niets. Niet eens een tulpenbol die je in september uit de grond kunt halen.” Er is uitsluitend de hoop dat je tenminste de prijs die je er voor betaalde terugkrijgt, maar niemand geeft je die garantie. 3) Grote jongens in het economisch leven zoals Warren Buffet en Bill Gates noemen het een soort sprookje,  onder gerenommeerde economen wordt het ook wel een collectieve waanvoorstelling genoemd.

Er zijn inmiddels duizenden, sommige bronnen spreken zelfs van miljoenen,  verschillende cryptomunten, die precies dezelfde functie hebben, maar waarvan vele niet op de markt worden gebracht omdat men verwacht dat ze niets zullen opleveren. Trump heeft wel een munt op de markt gebracht, die vlak na de uitgifte een waarde bereikte van meer dan € 70, maar daarvan is nu nog slechts € 3,50 over.  Er zijn er ook veel verdwenen.

Ik moest zelf denken aan de definitie van een gat: “niets met iets er omheen” en aan de term “gebakken lucht”. Ook kwamen “De nieuwe kleren van de keizer” bij mij op, maar dan omgekeerd. In het verhaal van de kleren van de keizer weet iemand de keizer te overtuigen van de prachtige kleren die zij maken en die alleen maar door slimme mensen konden worden gezien. Maar de kleermakers brachten alleen maar een illusie om de keizer heen , die niet wou bekennen dat hij de kleren niet zag. En iedereen zag de niet geklede keizer en zei hoe mooi hij was. Met de crypto’s is het omgekeerd: iedereen ziet de mooie kleding en denkt dat de keizer daarin zit, maar het is alleen maar lucht.

En nu

Waarom vertel ik dit nu. Allereerst omdat ik dat toch een keertje moest doen. Maar ik vraag me ook af wat ik nou zou doen als ik één of meer bitcoins had. Ik denk dat ik twee keuzes zou hebben.

Ik hoor al die verhalen over de onzekerheid die bitcoins in zich dragen, het gaat om grote bedragen, ik hoop natuurlijk dat ik nog rijker zal worden, maar dat zal altijd met een beetje angst in mijn lijf zijn; want hij kan zomaar vallen, zoals de prijs van tulpen en je kijkt elke dag, misschien wel elk uur naar de koers van de bitcoin. En verkopen wil ik niet, want dan mis ik misschien weer die volgende “ATH” (all time high).

of:

Ik maak een einde aan die onzekerheid en ik doe twee dingen: ik verkoop die bitcoin(s) waar ik toch niet op kan vertrouwen en stort de opbrengst op de rekening van Amnesty International en misschien help ik daar wel tientallen of honderden mensen mee aan een meer menswaardig bestaan.

Ik weet dat de tweede optie het beste zou zijn voor de wereld en voor mijzelf, maar niemand zal weten wat mijn keuze daadwerkelijk zou zijn.

___________________________________

1)Deze 10 worden vaak genoemd:

Microscoop (1595) – Antoni van Leeuwenhoek

Effectenbeurs (1602) – VOC

Onderzeeboot (1620) – Cornelius Drebbel

Brandweerslang (1673) – Jan & Nicolaas van der Heyden

Vierwielaandrijving (1903) – Spijker

Flitspaal (1958) – Maus Gatsonides

Cassettebandje (1962) – Philips

Compact Disc / CD (1983) – Philips & Sony

Bluetooth (1994) – Jaap Haartsen

WIFI (1997) – Victor Hayes

2)Een uitgebreide beschrijving  van de Tulpenmanie staat op Wikipedia onder die titel.

3)De Autoriteit Financiële Markten schrijft op zijn website http://www.afm.nl: “Wij raden af om geld in crypto’s te stoppen dat op korte of langere termijn nodig is. Crypto’s zijn lastig te doorgronden en kwetsbaar voor misleiding, oplichting en manipulatie. De waarde is vooral gebaseerd op speculatie en in de regel ontbreekt een onderliggende waardebepaling. Koersen kunnen daardoor sterk fluctueren. Klein nieuws kan leiden tot grote koersveranderingen en er is een reëel risico dat crypto’s hun waarde zelfs geheel verliezen.”

Afbeelding: tulp: Wikipedia; bitcoins: How it works magazine; vlag Amnesty: Amnesty Nederland.

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Reacties zijn van harte welkom; openbare reacties kun je hieronder plaatsen; privé-reacties naar Jan kun je sturen naar koetjwm@gmail.com.

Op http://dewereldenvanjan.blog kun je je aanmelden voor toezending van nieuwe berichten, je kunt ook een mailtje naar koetjwm@gmail.com sturen. Op http://dewereldenvanjan.blog kun je ook alle voorgaande berichten bekijken.

Berichten die je leuk vindt kun je uiteraard gewoon doorsturen naar familie, vrienden en kennissen.